Jak sterylizować i dezynfekować tworzywa sztuczne?
Ogólne czyszczenie plastiku
Istnieje wiele skutecznych metod mycia, dezynfekowania oraz sterylizacji tworzyw sztucznych. W większości standardowych zastosowań wystarczające jest czyszczenie plastiku przy użyciu specjalistycznego płynu. Po umyciu powierzchnię należy dokładnie spłukać wodą z kranu, a następnie ponownie przepłukać wodą destylowaną.
Większość tworzyw sztucznych, w szczególności poliolefiny (takie jak PPCO, PP, PMP, LDPE oraz HDPE), posiada powierzchnie niezwilżalne, odporne na działanie wielu substancji i łatwe do czyszczenia. Należy jednak bezwzględnie unikać stosowania środków ściernych oraz szorstkich gąbek czy padów czyszczących na jakichkolwiek powierzchniach plastikowych. W przypadku poliwęglanu (PC) nie powinno się używać silnie zasadowych środków czyszczących.
BETOLIX-PLASTICARE – Preparat do wybielania plastiku
Sterylizacja plastiku a dezynfekcja plastiku
Przy wyborze odpowiedniej metody czyszczenia istotne jest rozróżnienie pomiędzy sterylizacją a dezynfekcją.
Sterylizacja polega na całkowitym zniszczeniu wszystkich zdolnych do życia mikroorganizmów.
Dezynfekcja natomiast jedynie zmniejsza ich liczbę do bezpiecznego poziomu.
Do najczęściej stosowanych środków dezynfekujących należą alkohol, jodofory oraz związki czwartorzędowych soli amoniowych.
Metody czyszczenia plastiku
Istnieje kilka sprawdzonych sposobów czyszczenia tworzyw sztucznych. Należy pamiętać, że nie wszystkie metody będą odpowiednie dla każdego rodzaju produktu.
Mycie pojemnika
Aby przeprowadzić dezynfekcję plastiku, należy umyć go w gorącej wodzie z dodatkiem antybakteryjnego płynu do naczyń. Mydło skutecznie eliminuje bakterie znajdujące się na powierzchni, jednak nie zawsze zapewnia pełną sterylizację. Połączenie mycia z jedną z kolejnych metod zwiększa skuteczność procesu. Dla najlepszych rezultatów zaleca się zastosowanie płukania nierozcieńczonym alkoholem. Zarówno alkohol izopropylowy, jak i alkohol etylowy skutecznie niszczą bakterie na powierzchniach plastikowych.
Namaczanie plastiku
W celu uzyskania pełnej sterylizacji plastikowe elementy można zanurzyć w roztworze wody z dodatkiem wybielacza w stężeniu około 5–10%. Wybielacz działa szybko, dlatego czas namaczania nie musi być długi.
Czyszczenie plastiku przy użyciu wysokiej temperatury
Plastik można poddać działaniu wysokiej temperatury, na przykład podczas gorącego cyklu w zmywarce. Jeszcze skuteczniejszą metodą jest użycie kuchenki mikrofalowej. Przed umieszczeniem plastiku w mikrofalówce należy go zwilżyć, ponieważ to połączenie ciepła i wody umożliwia sterylizację. Pojemnik należy podgrzewać przez około dwie minuty przy maksymalnej mocy. Należy zachować ostrożność, ponieważ zarówno zmywarka, jak i mikrofalówka mogą spowodować stopienie plastiku. Tworzywa polipropylenowe są bardziej odporne na wysokie temperatury niż standardowe plastiki.
Jak sterylizować i dezynfekować tworzywa sztuczne? Sterylizacja promieniowaniem UV
Sterylizacja plastiku przy użyciu promieniowania ultrafioletowego to bezpieczna metoda niewymagająca podgrzewania. Jest ona powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym, laboratoriach oraz uzdatnianiu wody. Choć lampy UV nie są standardowym wyposażeniem domowym, są one dostępne w sprzedaży komercyjnej.
Jak sterylizować i dezynfekować tworzywa sztuczne? Szczotki do czyszczenia, dezynfekcji i sterylizacji plastiku
Do czyszczenia tworzyw sztucznych dostępnych jest wiele rodzajów szczotek, które umożliwiają skuteczne usuwanie zabrudzeń:
Szczotki kwasowe – stosowane do nanoszenia klejów, cieczy oraz wybranych substancji chemicznych, a także do szybkiego czyszczenia niewielkich powierzchni.
Szczotki aplikacyjne – powszechnie wykorzystywane w medycynie do czyszczenia i sterylizacji sprzętu medycznego.
Szczotki blokowe – dzięki specjalnemu wypełnieniu idealnie nadają się do czyszczenia i dezynfekcji plastikowych pojemników.
Szczotki odporne chemicznie – przeznaczone do plastiku pokrytego warstwami chemicznymi w procesie produkcji.
Szczotki do cleanroomów i odporne na temperaturę – stosowane tam, gdzie wymagane są warunki sterylne lub obróbka cieplna.
Szczotki smarujące – umożliwiają przepływ cieczy przez włosie, łącząc mechaniczne czyszczenie z działaniem płynów.
Szczotki higieniczne i sanitarne – zaprojektowane tak, aby ograniczyć gromadzenie bakterii i zanieczyszczeń.
Szczotki do rur – idealne do czyszczenia wnętrza rur, przewodów, zaworów i kształtek z tworzyw sztucznych.
Szczotki druciane skręcane – zapewniają intensywne czyszczenie bez ryzyka zarysowania powierzchni.
Szczotki typu szczoteczka do zębów – przeznaczone do precyzyjnego czyszczenia trudno dostępnych miejsc.
Szczotki uniwersalne – oferujące szerokie możliwości zastosowań w czyszczeniu plastiku.
Szczotki do zaworów – umożliwiają dokładne czyszczenie otworów i elementów zaworowych.
Jak sterylizować i dezynfekować tworzywa sztuczne? Dlaczego sterylizuje się plastik?
Sterylizacja tworzyw sztucznych ma na celu ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie tzw. obciążenia biologicznego, czyli liczby mikroorganizmów obecnych na materiale. Obejmuje to bakterie, wirusy oraz grzyby. Specjaliści mogą badać zarówno ilość, jak i rodzaj mikroorganizmów, w tym pirogenów – pozostałości bakterii zawierających endotoksyny wywołujące gorączkę. Należy pamiętać, że przedmiot może być jałowy, a mimo to zawierać pirogeny.
W przypadku plastiku wzmacnianego włóknem szklanym możliwe jest jednoczesne sterylizowanie i usuwanie pirogenów poprzez zastosowanie bardzo wysokiej temperatury. Temperatura przekraczająca 600°F (około 315°C) niszczy mikroorganizmy i wypala endotoksyny. Im wyższa temperatura, tym krótszy wymagany czas ekspozycji. Niestety większość tworzyw sztucznych nie jest odporna na tak wysokie temperatury, dlatego zazwyczaj poddaje się je sterylizacji, a następnie myje wodą pozbawioną pirogenów.
Jaką metodę sterylizacji wybrać dla plastikowego wyrobu medycznego?
Dobór odpowiedniej metody sterylizacji zależy od rodzaju tworzywa, jego przeznaczenia oraz odporności na temperaturę, chemikalia i promieniowanie.
